اروپا نه تنها از همان روز‌های اول برجام در دوران باراک اوباما در خلف وعده با واشنگتن همراه بود، بلکه با اتخاذ ژست انتقادی و وعده راه‌اندازی سیستم تبادل مالی مستقل برای نجات این توافق، بعد از خروج دونالد ترامپ از آن هم در پازل امریکایی‌ها بازی می‌کرد

اروپا نه تنها از همان روز‌های اول برجام در دوران باراک اوباما در خلف وعده با واشنگتن همراه بود، بلکه با اتخاذ ژست انتقادی و وعده راه‌اندازی سیستم تبادل مالی مستقل برای نجات این توافق، بعد از خروج دونالد ترامپ از آن هم در پازل امریکایی‌ها بازی می‌کرد؛ بازی‌ای که هدفش به تأخیر انداختن واکنش ایران و آسیب‌زایی بیشتر تحریم در پیکر اقتصاد کشورمان بود.

 جوان آنلاین: حالا که نوبت به واکنش‌های ایران رسیده است، اظهارات مقامات امریکایی صراحت بیشتری در این مورد گرفته است تا جایی که یک مقام امریکایی در واکنش به تصمیم اخیر ایران برای کاهش تعهد به برجام، ابراز امیدواری کرده که با موفقیت ساز‌وکار مالی اروپایی موسوم به «اینستکس»، ایران به پایبندی به توافق هسته‌ای ادامه دهد.

پایگاه «پولیتیکو» در گزارشی با موضوع دو پرونده مهم سیاست خارجی دولت «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور امریکا یعنی ایران و کره‌شمالی، نوشته است که هرچند پیونگ‌یانگ مسیر گفتگو با امریکا را در پیش گرفته، اما ایران نه‌تن‌ها با گفتگو تحت فشار موافقت نکرده، بلکه اقداماتی در جهت افزایش فشار به طرف مقابل در دستور کار قرار داده است. پولیتیکو نوشته است: «مقامات [امریکایی]و تحلیلگران می‌گویند اقدامات ایران قماری حساب‌شده و تلاشی برای تنبیه ترامپ و در عین حال فشار به سران اروپایی خواهان نجات توافق، برای ایستادن در برابر ایالات متحده است. ایرانی‌ها همچنین احتمالاً شرط بسته‌اند که ترامپ، که علاقه چندانی به جنگ نشان نداده، طرف نخستی باشد که پا پس می‌کشد و تحریم‌ها را در ازای مذاکره، بر می‌دارد.»

«سوزان مالونی» تحلیلگر امور ایران در مؤسسه «بروکینگز» می‌گوید ایران با عبور از برخی از محدودیت‌های برجام، تلاش می‌کند «پاسخ ایالات متحده و دیگر طرف‌های ذی‌نفع را بسنجد. اینکه دولت بی‌ثبات ایالات متحده را بسنجید و مقداری هم اضطرار به دیگر طرف‌های توافق وارد کنید، روش بسیار مؤثری است.»

در همین گزارش، یک مقام امریکایی مطلع از موضوع، گفته است که دولت ترامپ امیدوار است سه اتفاق رخ دهد؛ اروپایی‌ها برای بازداشتن ایران از نقض توافق هسته‌ای، تحریم‌هایی علیه ایران وضع کنند؛ ساز و کار مالی اروپایی برای انتقال اقلام «غیرتحریمی» موفق شود؛ و حضور نظامی ایالات متحده در غرب آسیا برای بازداشتن ایران از تنش نظامی، کافی باشد. این مقام امریکایی در پاسخ به این سؤال که چرا می‌خواهند اینستکس موفق شود، می‌گوید: «اساساً ما می‌خواهیم آن‌ها در این توافق باقی بمانند.» به گفته این مقام امریکایی، واشنگتن به جنگ همه‌جانبه با ایران یا دستیابی ایران به تسلیحات اتمی، هیچ میلی ندارد. پولیتیکو با اشاره به اینکه ایران درخواست امریکا برای گفتگو را رد کرده، نوشته است که ایران علاوه بر ناخرسندی از خروج یکجانبه امریکا از توافق هسته‌ای، این ظن را دارد که دولت ترامپ برای تغییر نظام ایران تلاش می‌کند.

«مارک دوبوویتز» رئیس اندیشکده دست‌راستی «بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها»، وابسته به رژیم صهیونیستی، که به اتخاذ مواضع به شدت ضدایرانی معروف است، در گفتگو با پولیتیکو در نقش خیرخواه برای ایران ظاهر شده و ادعا کرده است که بهترین راه پیش روی ایران، پذیرش مذاکره با امریکاست.

وی گفته است که مذاکره با ترامپ اقدامی «هوشمندانه» خواهد بود و می‌تواند برای ایران «توافق قرن» را به همراه بیاورد.

 

مواضع متناقض ترامپ

پولیتیکو در بخش دیگری از این گزارش به مواضع متناقض دولت ترامپ در قبال ایران پرداخته و نوشته است: «روشن است که ترامپ نگران آن است که جنگ با ایران به جایگاه او میان رأی‌دهندگان جمهوریخواه در انتخابات ۲۰۲۰ آسیب بزند. او با وعده خارج کردن ایالات متحده از درگیری نظامی در خاورمیانه وارد انتخابات شده بود.»
با وجود آنکه ترامپ بار‌ها از آمادگی برای گفتگو با ایران صحبت کرده، اما در عین حال اظهاراتی تهدیدآمیز نیز علیه ایران مطرح کرده و مقام‌های ارشد ایران را نیز تحریم کرده است. علاوه بر این، در حالی که او همواره علیه توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ موضع‌گیری کرده، اما اخیراً چند بار در سخنرانی‌هایش گفته تنها خواسته‌اش عدم دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است. در سخنرانی‌هایی دیگر، او از ایران خواسته «حمایت از ترور» را متوقف کند.

این پایگاه در پایان گزارش مدعی شده است که ایران ممکن است ترجیح دهد تا سال ۲۰۲۰ و احتمال روی کار آمدن دولتی تازه صبر کند، اما اگر هم ترامپ بار دیگر به ریاست‌جمهوری انتخاب شود، ایران احتمالاً پیش از هرگونه مذاکره‌ای، رفع بخشی از تحریم‌ها را خواستار شود.

 

احیای معیار قدیمی عدم غنی‌سازی!

ترامپ رئیس‌جمهور امریکا در واکنش به افزایش سطح غنی‌سازی اورانیوم ایران گفته است که ایران بهتر است بیشتر مراقب باشد.

اما پیش از این مایک پمپئو، وزیر خارجه این کشور به تصمیم جدید ایران که روز یک شنبه اعلام شد واکنش نشان داد که بیانگر یکی از اهداف حصر ایران در تله انجام یکسویه تعهدات برجامی است. پمپئو در توئیتر خود نوشته است: «اقدام جدید ایران برای توسعه برنامه هسته‌ای خود به انزوای بیشتر و تحریم‌های بیشتر علیه این رژیم منجر خواهد شد. کشور‌ها بایستی معیار قدیمی عدم غنی‌سازی را برای برنامه هسته‌ای ایران احیا کنند. رژیم ایران در صورت تسلیح به جنگ‌افزار‌های هسته‌ای خطری بزرگ‌تر برای دنیا خواهد بود.»

 

واکنش اروپا، روسیه و چین

«دیمیتری پسکوف» سخنگوی کرملین در واکنش به تصمیم ایران برای افزایش سطح غنی‌سازی اورانیوم در واکنش به بدعهدی واشنگتن و هم‌پیمانان اروپایی این کشور در زمینه تعهدات‌شان ذیل برجام، گفت: «اوضاع موجب نگرانی ما شده است و روسیه به تلاش‌های دیپلماتیک ادامه می‌دهد.»

پیش از این مقامات روسیه بار‌ها از رویکرد دولت «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور امریکا در قبال ایران انتقاد کرده بودند و فشار‌های حداکثری واشنگتن به تهران را عامل اقدامات ایران در زمینه کاهش تعهداتش ذیل برجام توصیف کرده بودند.

«گنگ شائونگ» سخنگوی وزارت خارجه چین در نشست خبری خود گفت: «واقعیت نشان می‌دهد که قلدری‌های یکجانبه واشنگتن در حال حاضر تبدیل به یک تومور بدخیم شده است.»

وی با بیان اینکه فشار حداکثری اعمال شده توسط امریکا علیه ایران ریشه بحران تازه هسته‌ای ایران است و ضمن ابراز تأسف از عبور ایران از سطح برجامی غنی‌سازی، تأکید کرد که مسئله هسته‌ای ایران باید از طریق دیپلماتیک حل و فصل شود.

اما در طرف اروپایی مانند همیشه لحنی اتهام‌افکنانه نسبت به ایران وجود دارد و در عین حال «جرمی هانت» وزیر خارجه انگلیس ایران را متهم به نقض برجام کرد، اما تأکید کرد که لندن امیدوار است این توافق همچنان کار کند.

هانت یک شنبه در لندن گفت: «ما به همراه فرانسه و آلمان فکر می‌کنیم که اولویت اول برای ایران عدم دستیابی به تسلیحات هسته‌ای است. ما معتقدیم که این برای منطقه غرب آسیا خیلی خطرناک است که ایران به سلاح اتمی دست یابد. ما همچنان مایلیم که راهی پیدا کنیم تا این توافق کار کند.»

وزیر خارجه انگلیس در ادامه افزود: «ما خیلی نگران اخباری هستیم که روز یک شنبه از تهران آمد و قبل از تصمیم‌گیری درباره گام‌های بعدی منتظر گزارش‌های مستقل نهاد‌های بین‌المللی مربوطه در این زمینه باقی خواهیم ماند. اما مشخصاً اگر ایران در حال نقض این توافق باشد آنجا عواقب جدی برای این کشورخواهد داشت.»

یک مقام اروپایی با ابراز نگرانی از افزایش سطح غنی‌سازی اورانیوم توسط ایران، هشدار داد که تهران هرچه سریع‌تر به سقف تعیین‌شده در برجام بازگردد. سخنگوی کمیسیون اروپا روز دو شنبه در واکنش به آغاز گام دوم ایران در کاهش اجرای تعهدات برجامی، از تهران خواست از فعالیت‌هایی که محدودیت‌های توافق هسته‌ای را نقض می‌کند، اجتناب نماید.

به نوشته «رویترز» سخنگوی کمیسیون اروپا با هشدار به ایران برای توقف کاهش تعهدات و بازگرداندن اقدامات ضد برجام، گفت اتحادیه اروپا درباره غنی‌سازی اورانیوم بیش از محدودیت تعیین‌شده در توافق هسته‌ای ایران شدیداً نگران است. وی همچنین افزود که اتحادیه اروپا دو شنبه هفته آینده (بیست‌وچهارم تیر) در جلسه‌ای به بررسی اقدامات ایران در کاهش تعهدات برجامی و همچنین واکنش احتمالی اروپا به این اقدامات می‌پردازد. وزارت خارجه آلمان هم در بیانیه‌ای اعلام کرد: «ما با وجودی که ایران از میزان مجاز غنی‌سازی فراتر رفته است، خواستار ادامه توافق هسته‌ای هستیم.»

 

گفتار درمانی جواب نمی‌دهد

سید عباس موسوی، سخنگوی وزارت خارجه ایران روز دوشنبه در نشست هفتگی با خبرنگاران درباره مرحله بعدی واکنش ایران به بدعهدی اروپایی‌ها بیان کرد: «گام سوم را بعد از ۶۰ روز برمی داریم و هنوز هم در حال بررسی هستیم و اگر کشور‌های باقیمانده به ویژه اروپایی‌ها به تعهدات‌شان عمل جدی نکنند و گفتار درمانی باشد، گام سوم ایران محکم‌تر و قاطع‌تر خواهد بود.»

وی افزود: «گام بعدی ما در چارچوب حقوقی است که بند‌های ۲۶ و ۳۶ برجام به ما داده است مگر اینکه در این بین برخی از کشور‌ها بخواهند اقدامات عجیب و غریبی کنند و در آن صورت ما منتظر گام سوم نخواهیم ماند و گام نهایی را برخواهیم داشت که بعداً اعلام می‌کنیم. ایران سناریو‌های مختلف را بررسی کرده است و اعلام کردیم هر وقت قانع شدیم که اقداماتی که صورت می‌گیرد اعم از دیپلماتیک و اقتصادی آن اقداماتی است که به خواسته‌های ملت ایران نزدیک باشد، آن اقدامات و گام‌های ما قابل بازگشت است.»

موسوی همچنین در پاسخ به سؤال دیگری خاطرنشان کرد: «۶۰ روز‌های دیگری در کار نخواهد بود، این دو ۶۰ روز بر اساس سناریو‌ها و طراحی‌های ایران بود، ما نه خیلی معطل آن‌ها هستیم و امیدواریم گام رو به جلو در راستای اجرای تعهدات‌شان بردارند.»

به اشتراک بگذارید :

مطلب قبل و بعد

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد